Nazwę tej roślinie nadał europejski biolog Augustin Saint-Hilaire w 1822 roku. Yerba mate jest dwupienną rośliną pochodzącą z Ameryki Południowej. Yerba mate sięga około 15 m wysokości. W naturze rośnie w specyficznych zbiorowiskach leśnych, nazywanych yerbales, w skład których wchodzą również odmiany z grupy wawrzynkowatych, mirtowatych i marzanowatych.
Tereny te, dziś nie rzadko wyniszczone w wyniku przemysłowego pozyskiwania yerba mate, występowały w południowej Brazylii, Paragwaju i Północnej Argentynie. Czas owocowania yerba mate przypada na okres jesienny. Białe kwiaty skupione są w grupach, z których rozwijają się żółte jagody. Liście są podłużne, o długości do 5 cm, zimozielone.
Plony z z jednego krzaka są robione co trzy lata, w trakcie których można zebrać nawet do 65 – 85 funtów suszu. Oprócz ostrokrzewu paragwajskiego zbiera się również liście innych odmian, np. I. Amara, I. Theezan. Liście rodzimych roślin wykorzystywali też północnoamerykańscy Indianie. Tzw. Herbata Appalachów sporządzana była z liści I. cassine, I. Vomitoria i I. caroliniana.